چرم را میتوانیم به عنوان یکی از قدیمیترین کشفیات بشر بدانیم که تاثیر بسیار زیادی بر روی سطح کیفیت او گذاشته است. از همان ابتدا بشر برای تغذیه و نیازهای اصلی خود، اقدام به شکار حیوانات کرد. به مرور زمان توانست از پوست حیوانات برای خود لباس و پوشش بسازد. در مراحل بعدی از این پوست برای خود کفش، لباس و حتی چادر ساخت. از این رو میتوانیم بگوییم استفاده از چرم تاریخچهای طولانی و قابل تامل دارد. برای اینکه اطلاعات بیشتری در این باره به دست آورید، توصیه میکنیم در ادامه با ما همراه باشید.
اولین ساخته های چرمی
بر اساس پژوهشهای انجام شده در این باره میتوانیم بگوییم که سوزنهای خیاطی با سوراخهای خاصی برای رد کردن نخ و یا محصولات مشابه در سیبری پیدا شدند. به احتمالزیاد این سوزنها برای رد کردن نخ از چرم استفاده میشد. بسیاری از باستان شناسان بر این باورند که برای اولین بار استفاده چرم در زندگی بشر از این تاریخ شروع شده است. همچنین در حدود 5 هزار سال قبل از میلاد مسیح، روشهای خاصی برای دباغی در سومر هم ابداع شدند که آثار آنها امروزه قابل مشاهده هستند. در این بازه زمانی از چرم برای ساخت افسار اسب و اتصال ارابهها هم استفاده میشد.
چرم در عصر حجر
برای اینکه بتوانیم تاریخچه چرم را با دقت بیشتری مورد بررسی قرار دهیم، لازم است تا به عصر حجر و سالهای پیش از میلاد مسیح برویم. در حدود 3000 سال پیش از میلاد مسیح، بشر به تازگی شروع به ساخت ابزار مورد نیاز از سنگ کرده بود. بشر به مرور زمان توانست سایر نیازهای خود را نیز از باقی مانده حیوانات و شکار خود تامین کند. استخوانها و پوست حیوانات هم از جمله مواردی هستند که بشر نهایت استفاده را از آنها برد. انسانها در این بازه زمانی توانستند از چرم یا همان پوست حیوانات برای در امان ماندن از سرما و در برخی از مواقع تابش شدید نور خورشید استفاده کنند.
در این دوران انسانها از چرم برای افزایش عملکرد و ارتقای ابزارهای شکار خود هم استفاده کردند. با گذشت زمان آنها توانستند در این دوران پاپوشهای چرمی هم برای خود بسازند. از این طریق از بسیاری از آسیب محیطی و عوامل مختلف به دور میمانند. بررسی نقاشیها و سنگوارههای باقی مانده از این دوران، نشان میدهد که انسانهای نخستین از چرم استفادههای بسیار زیادی برای ساخت صندل، لباس، دستکش، سطل، بطری و حتی سایبان میکردند.
استفاده از چرم در عصر برنز
بعد از عصر حجر وارد بازه تاریخی دیگری به نام عصر برنز شدیم که استفاده از ابزارهای چرمی در آن رونق بیشتری به خود گرفت. در این دوره محصولات چرمی وارد صنعت کشاورزی هم شدند. گروهی از مردم با به کارگیری نبوغ خود توانستند محصولات مفیدی در این دوره تولید کنند که بر روی کیفیت زندگی بشر هم تا حد زیادی اثرگذار بود. پیشرفت ابزارآلات مخصوص دباغی در بازه تاریخی عصر برنز باعث شد تا بشر بتواند کالاهای مختلفی مانند کفش، شنل، کلاه، سپر، سربند، سرپناه و همچنین بازوبند با محافظ بازو برای خود بسازد. کفشها و پاپوشهای ساخته شده در این دوره از تاریخ به شکل هوشمندانهتری ساخته شدند تا بتوانند مچ پا را هم به صورت کامل در بربگیرند.
عصر آهن و محصولات چرمی
در این دوره، جوامع و افراد تا حد زیادی افزایش پیدا کردند و بشر توانست شاهد پیشرفتهای چشمگیری در صنایع مختلفی مانند کشاورزی باشد. همین امر باعث شد تا انسانها نیاز بیشتری به محصولات چرمی در حوزههای مختلف داشته باشند. در عصر آهن، این محصولات با ظرافت بیشتری تولید شده و کاربردهای متعددی برای آنها در نظر گرفته شد. به صورتی که حتی به عنوان کالاهای تجاری هم مورد استفاده قرار گرفتند. در این دوره کشاورزی هم پیشرفتهای چشمگیری داشت و بشر توانست از چرم برای ساخت انواع چکمه و کفشهای مقاوم استفاده کند. تولید انواع شنلها، بازوبند و حتی زیورآلات هم در این بازه تاریخی انجام شدند.
بیشتر بخوانید روش های نگهداری از چرم طبیعی
تجارت چرم از گذشته تا امروز
شروع تجارت چرم در میان مردم را میتوانیم در حدود 500 سال قبل بررسی کنیم. اولین افرادی که شروع به تجارت در این حوزه کردند، اهالی یونان باستان بودند. رومیها هم فعالیت فوقالعادهای برای فروش صنایع دستی ساخته شده از چرم کردند و از این طریق توانستند به سوددهی بالایی دست پیدا کنند. در این دوره بشر توانست محصولات مختلفی مانند لباس، تجهیزات نظامی، سپر، زین و همچنین کفشهای مقاوم را با کمک چرم بسازد.
پیشرفت چرم در اواسط تاریخ
با گذشت زمان، کالاهای تولید شده با چرم پیشرفت چشمگیری کردند. در سالهای اولیه که بررسی کردیم، محصولات چرمی صرفا به پوشاک و کالاهای نظامی محدود میشدند. در اواسط تاریخ، بشر توانست از این متریال برای تولید انواع وسایل زینتی و مبلمان هم استفاده کند. استفاده از چرم طبیعی مزایای بسیار زیادی را به دنبال دارد که از میان آنها میتوانیم به راحتی و اصالت اشاره کنیم.
چرم در روم باستان
تمدن روم باستان را میتوانیم به عنوان یکی از پیچیدهترین و پیشرفتهترین حکومتها در طول تاریخ در نظر بگیریم که باعث پیشرفتهای چشمگیری در همه حوزهها شده است. در این دوره رومیها توانستند علاوه بر دباغی گیاهی که همان روش قدیمی محسوب میشد، از روش دباغی زاجی هم استفاده کنند. زاج به نرم شدن و رنگ زنی چرم تا حد زیادی کمک میکند. این روش از دباغی چرم حتی امروزه هم کاربردهای بسیار زیادی دارد. در این دوره حکومت از چرم برای تجهیزات نظامی و ارتش خود بیشترین استفاده را میبرد. از این رو ساخت انواع افسار اسب، تسمه ارابه، کمربند، صندل، چکمه و سایر تجهیزات نظامی به مقدار قابل توجهی افزایش پیدا کرد.
چرم در عصر تاریک
در عصر تاریک که بین سالهای 500 تا 800 پس از میلاد مسیح را در برمیگیرد، شاهد رشد گستردهای از صنعت چرم سازی و مهارتهای مورد نیاز برای آن هستیم. ساخت کفشهای چرمی چند تکه برای اولین بار در این دوره شروع شد که راحتی به مراتب بیشتری نسبت به نمونههای یک تکه و قدیمی داشتند. بر اساس تحقیقات انجام شده در این حوزه، میتوانیم بگوییم که از انواع مختلف چرم برای تولید صندلی هم استفاده میشد. صندلیهای چرمی ساخته شده در این دوره با روکشهای چرمی تکمیل میشدند که سطح راحت و در عین حال بادوامی را برای استفاده ایجاد میکردند.
استفاده از چرم در عصر وایکینگها
در این دوره از تاریخ که بین سالهای 800 تا 1000 پس از میلاد را در برمیگیرد، از چرم برای ساخت انواع پاپوش، کفشهای مختلف در اندازههای متفاوت، لوازم جانبی و چکمههای بلند استفاده میشد. تنوع کفشهای چرمی در این دوره تا حد زیادی افزایش پیدا کرد؛ به گونهای که چکمههای ساق بلند و حتی نیم بوتها با بندهای چرمی هم ساخته شدند. وایکینگها از این متریال برای ساخت کلاه هم استفاده کردند تا بتوانند همزمان سر خود را گرم نگه داشته و از آن در برابر ضربات مختلف محافظت کنند. انواع کیف چرم و کیسههای چرمی، غلاف شمشیر، چاقو، قلابسنگ و زره و لباسهای حفاظتی هم با کمک همین متریال ساخته شدند.
چرم در قرون وسطی
استفاده از چرم در قرون وسطی که بین سالهای 1000 تا 1300 میلادی بوده، محبوبیت بسیار زیادی در میان مردم به دست آورد. در این دوره مهارت بشر و ابزارهای استفاده برای دباغی تا حد زیادی افزایش پیدا کرد. با بررسی برخی از کالاهای باقی مانده در این دوران، میتوانیم بگوییم که برای دوخت این کالاها از موی گراز وحشی که ضخامت بالایی دارد، استفاده میکردند. کفش کراکوف یکی از آثار محبوب بر جای مانده از همین دوران بوده که طراحی خاص و منحصر به فردی هم دارد. تجارت چرم هم در قرون وسطی تا حد زیادی پیشرفت کرد و بشر توانست استفاده زیادی از مزایای آن ببرد.
دوره رنسانس
در سالهای 1300 تا 1650 میلادی که به عنوان دوره رنسانس شناخته میشود هم استفاده از چرم پیشرفتهای مخصوص به خود را داشت. در این دوره ایدههای نوینی ارائه شدند که منبع اکثر آنها ایتالیا بود. صندلیهای ساده و در عین حال بسیار زیبایی با کمک چرم طراحی و ساخته شدند که با سلیقه اکثر افراد و اصناف، سازگاری بسیار بالایی داشتند. در این دوره کاربردهای چرم به مراتب بیشتر از سالهای قبلی شد؛ به گونهای که برای ساخت کیف، اورکت و حتی صحافی کتاب هم از این متریال استفاده میکردند. در عصر رنسانس استفاده از چرم بیشتر برای خانوادههای اشراف و ثروتمند رواج داشت.
محصولات چرمی در عصر روشنگری
در سالهای 1650 تا 1760 که به عصر روشنگری شناخته میشود، اغلب قدرتهای جهان تمرکز ویژهای بر روی تولید کالاهای چرمی داشتند. در واقع میتوانیم بگوییم که جنبه تجاری چرم هم در این بازه زمانی اهمیت بسیار زیادی پیدا کرد. فرانسه، اسپانیا و بریتانیا از جمله مهمترین چرم سازان در این بازه زمانی محسوب میشدند.
استفاده از چرم در قرن 18 و 19 میلادی
در قرون 18 و 19 میلادی و گسترش صنایع در کشورهای مختلف، چرم طبیعی تقاضای بسیار زیادی پیدا کرد. در این دوران، معمولا به کفشهای سبکتر با طراحیهای منحصر به فردی نیاز پیدا کردند که میتوانستند با چرم طبیعی برای تولید آنها اقدام کنند. همچنین تکنولوژی موجود در این زمان به کمک آمد و تولید چرم مصنوعی در صنایع هم آغاز شد. این مدل چرم هم قیمت به صرفه و مزایای متعددی داشت یکی از انتخابهای خوب و کاربردی برای حوزههای مختلف محسوب میشد. در این دوران اغلب کارخانههای مربوط به چرم حدود 100 کارمند داشتند و روز به روز در حال افزایش بودند.
رشد و توسعه تکنولوژی باعث شد که روشهای جدید و به روزی برای ساخت کالاهای چرمی جایگزین روشهای قدیمی شوند. از این رو، راندمان تولید هم تا حد زیادی افزایش پیدا کرد. به صورت کلی استفاده از ماشین آلات در این دوره توانست تحولات عظیمی در این صنعت به وجود آورد.
چرم و محصولات چرمی در دنیای امروز
این روزها تکنولوژی و ابزارهای مختلف و گستردهای برای استفاده از چرم در اختیار بشر قرار دارند. همین امر باعث شده تا کاربردهایی که برای آن در نظر گرفته میشود، اصلا به اندازه سالهای قبلی محدود نباشد. آشنایی بشر با علم شیمی باعث شده تا بتواند از مواد شیمیایی مختلفی برای تکامل و بهبود چرم استفاده کرده و نتایج مطلوبی از این طریق به دست آورد. امروزه شاهد استفاده از چرم در انواع وسایل نقلیه هوایی و دریایی هستیم. پس میتوانیم نتیجه بگیریم که استفاده از چرم فقط در پوشاک و کیف و کفش و همچنین دکوراسیون محدود نشده و پیشرفت بسیار چشمگیری داشته است.
سخن پایانی
استفاده از چرم در هر برهه از تاریخ داستانهای مخصوص به خود را دارد. به گونهای که شما با جستوجو در این باره، میتوانید اطلاعات فوقالعادهای به دست آورید. در قسمتهای قبلی به صورت کلی تاریخچه چرم برای اولین بار از زمان پیدایش بشر تا به امروز را مورد بررسی قرار دادیم. از این رو شما میتوانید سیر تحولات این صنعت را از هزاران سال پیش از میلاد مسیح تا به امروز به صورت کامل مورد بررسی قرار دهید. در همه دورههای تاریخ، چرم یکی از مهمترین تجهیزات محسوب میشده و کاربردهای بسیار زیادی داشته است. امروزه هم از انواع چرمهای مصنوعی و طبیعی در صنایع مختلف به ویژه پوشاک و دکوراسیون استفاده میشود.
